Heemraad Roorda, gezicht van de Lokale Energie Etalage

Heemraad Roorda, gezicht van de Lokale Energie Etalage

Lokale bestuurders kunnen anderen inspireren en aanzetten tot actie en zo de energietransitie versnellen. In het kader van de VN-klimaattop in Parijs presenteert de Lokale Energie Etalage acht bestuurders die voorop lopen. Heemraad Hennie Roorda is als bestuurslid van de Unie van Waterschappen een voorbeeld op het gebied van innovatie en samenwerking ten behoeve van de energietransitie.

Klimaatverandering houdt zich niet aan grenzen, daarom moeten we de internationale samenwerking zoeken, maar zelf ook aan de slag.

Klimaatverandering en de gevolgen daarvan stoppen niet bij onze landsgrenzen. Dat vergt samenwerking. Alleen door op Europees niveau samen te werken, kunnen we in internationale onderhandelingen een rol van betekenis spelen. Europa is de grootste economie ter wereld en is verantwoordelijk voor een enorm deel van de broeikasgassen die tot nu toe zijn uitgestoten. Het is dus aan Europa om haar verantwoordelijkheid te nemen en in actie te komen om verdere klimaatverandering te voorkomen.

Het Nederlandse klimaatbeleid is verweven met het klimaatbeleid van de Europese Unie. Nederland is echter volledig vrij om eigen doelstellingen na te streven. Ambitieuze klimaatdoelstellingen zijn niet alleen goed voor het klimaat, maar ook voor het realiseren van een duurzame economie. Nederland als voorloper op het gebied van technologische ontwikkelingen en innovaties. Ambitie is dus een, maar daadkracht is twee. Daadkracht maakt namelijk dat ambities omgezet worden in concrete maatregelen en acties. Wat is daarvoor nodig? Een sterke overheid. Een overheid met een duidelijke visie, een helder betrouwbaar en langjarig beleid, een overheid die de verantwoordelijkheid neemt en het instrumentarium ontwikkelt om het klimaatprobleem aan te pakken, dat is er landelijk nodig!

2030; waterschapRivierenland energieneutraal!

(Afval)water zit boordevol energie en grondstoffen. Gemalen produceren warmte, die benut wordt voor het verwarmen van huishoudens of voor de industrie. Koude of warmte uit diepe plassen gebruikt voor de omgeving; vele manieren om energie te halen uit ons (afval)water. Door slimme keuzes en samenwerkingsverbanden en door onverminderd te blijven focussen op energiebesparing wil waterschap Rivierenland in 2030 energieneutraal zijn.

Waterschap Rivierenland is al vele jaren actief bezig met verduurzaming van haar energiegebruik. Met energiebesparing, vervoersmobiliteit, inkoop van groene elektriciteit en vergroting van de eigen elektriciteitsproductie hebben we al mooie stappen gezet. In het voorjaar van 2015 hebben we gevierd dat de rioolwaterzuiveringsinstallatie van Nijmegen energieneutraal is. Dat houdt concreet in dat we van het afvalwater dat de zuiveringsinstallatie binnenkomt meer energie maken dan dat we nodig hebben voor het zuiveren ervan. Dat maakt ons voor deze specifieke zuiveringsinstallatie een energieleverancier.

Sinds circa 2006 is bij de waterschappen de structurele aandacht voor energie sterk toegenomen. De eerste focus is besparing. Want energie die niet nodig is, hoeft ook niet opgewekt te worden, dus ook niet duurzaam. Dat maakt de meest duurzame vorm van energie bespaarde energie. De afgelopen jaren hebben we steeds 2% energie efficiency weten te realiseren. Daarmee gaan we onverminderd door. Dat is namelijk de grootste winst!

Ons doel is duurzaam energiegebruik. Dat houdt in dat we zo weinig mogelijk energie gebruiken en zoveel mogelijk energie zelf duurzaam opwekken om zo in 2030 energieneutraal te zijn. Hierbij hebben we 2020 als tussendoel geformuleerd. Dan moet 40% van het energiegebruik zelf duurzaam opgewekt worden. Bij de productie van energie richten we ons in eerste instantie op energie uit afvalwater. Rioolwaterzuiveringsinstallaties worden energiefabrieken. Maar we zetten ook in op energiereductie bij het peilbeheer en energieopwekking/warmte, -en koude winning uit oppervlaktewater. Om in 2030 klimaatneutraal te worden, hebben we, naast energie uit (afval)water ook andere duurzame energiebronnen nodig. Daarom treffen we nu alvast voorbereidingen voor het plaatsen van windmolens en zonnenenergie. Ook investeren we in nieuwe technologische ontwikkelingen, waardoor we nog meer energie uit ons (afval)water kunnen halen en nog meer energie kunnen besparen. Deze innovatieve concepten hoeven we gelukkig niet helemaal zelf uit te vinden, maar dat doen we samen met alle andere waterschappen onder de vlag van STOWA, de gezamenlijke onderzoeksinstelling van de waterschappen.

Eigen duurzame energieproductie verdubbeld.

Door Energie als belangrijk speerpunt van de organisatie te benoemen, is de eigen duurzame energieproductie de afgelopen tien jaar bijna verdubbeld. Diverse kleine en grote maatregelen bij rioolwaterzuiveringsinstallaties hebben hieraan bijgedragen. Rwzi Nijmegen is sinds 2014 energieleverend. De ombouw van twee andere rwzi's tot energiefabriek zijn in de ontwerpfase. Dat zal nogmaals tot een verdubbeling van de eigen duurzame energieproductie leiden. Dankzij een innovatieve aanpak van de procesautomatisering in de afvalwaterketen en de realisatie van een Centrale Regiekamer is het makkelijker geworden om de besturing van installaties verder te optimaliseren. Dit heeft ook weer geleid tot ruim 15% energiebesparing in de afvalwaterketen. Naast allerlei maatregelen in de waterketen, zijn we ook bezig met de verduurzaming van onze vervoersmobiliteit en met energiebesparing en duurzame warme- en koude levering vanuit het oppervlaktewater.